Je zit aan tafel en je partner vertelt over zijn dag. Je luistert aandachtig naar hem. Je knikt en stelt vragen. En als hij vraagt hoe jouw dag was, zeg je: "Goed. Gewoon druk." Terwijl je dag helemaal niet goed was. Terwijl je iets dwars zit. Terwijl je iets wilt vertellen wat je bezighoudt.
Maar je zegt het niet.
Je maakt het kleiner dan het is en wuift het weg. Je denkt, ach laat maar, het is niet zo belangrijk. En je partner gelooft je. Want je bent overtuigend in onzichtbaar zijn. Je doet het al zo lang dat het je tweede natuur is. Het kost je totaal geen moeite.
Wegcijferen is iets waar heel veel vrouwen mee worstelen. We kunnen onszelf zo goed wegcijferen dat we bijna onzichtbaar worden. En het gekke is we voelen ons niet gezien, terwijl we dat wel willen. We zeggen niet echt waar het op staat.
En dan denken we dat het aan onze partner ligt. Dat die niet goed genoeg kijkt. Dat die meer moeite moet doen. En soms klopt dat. Soms kijkt de ander echt niet. Daar heb ik een stuk 'Te veel gezien willen worden bestaat niet' over geschreven.
Maar soms, en dat is het ongemakkelijke deel, maak je het de ander ook onmogelijk om je te zien. Omdat je jezelf al onzichtbaar hebt gemaakt voordat de ander de kans krijgt om naar je te kijken.
Dit is hoe ik het zie.
Onzichtbaar word je niet vanzelf. Het is iets dat je geleerd hebt. Ergens, ooit, bij iemand in een tijd dat het de slimste keuze was die je kon maken. Daar is het begonnen.
Misschien had je een ouder die erg dominant of erg aanwezig was. Die veel emoties had. Die veel aandacht nodig had. En jij leerde dat als jij jezelf klein maakt, er dan rust is. Dan is iedereen blij. Dan word je niet te veel. Dan ben je lief.
Misschien had je een ouder die niet beschikbaar was. Emotioneel, of fysiek, bijvoorbeeld vanwege psychische klachten zoal een depressie, omdat er een kind is overleden of er een miskraam is geweest, stress op het werk, vreemdgaan. Er zijn zoveel redenen op te noemen. En jij leerde dat je jezelf wel redt, dat je niets nodig hebt en het zelf wel oplost, zolang je maar onzichtbaar was.
Misschien had je een gezin waar het fijn was zolang jij je aanpaste. Waar liefde er was op voorwaarde dat je niet te veel vroeg. Waar je leerde dat je behoefte er wel mocht zijn, als die overeenkwam met wat van je werd verwacht. Niet wat jij verlangde.
Je leerde jezelf wegcijferen. En het werkte. Daardoor was het rustig thuis. Kreeg je liefde van je ouders en was jij veilig als klein meisje.
Tot je volwassen werd. En het bleef doen.
In je relatie zeg je dat het je niet uit maakt, terwijl het je wel uitmaakt. Je zegt dat. Het niet geeft, terwijl het wel iets geeft. Je zegt dat je alles prima vindt, terwijl je heel goed weet wat je wilt. Maar je zegt het niet, want de oude les zit diep. Als ik te veel vraag, verlies ik de liefde.
En je partner? Die denkt dat je het meent. Die denkt dat je het echt prima vindt. Die heeft geen idee dat je ondertussen langzaam verdwijnt. Want je bent zo goed in het verbergen van wat je nodig hebt dat niemand meer ziet dat er iets te zien valt.
Dat is de paradox. Je wilt gezien worden. En je doet alles om onzichtbaar te zijn.
Ik geloof dat dit een van de pijnlijkste manieren is waarop vrouwen zichzelf verliezen in relaties. Omdat het er zo normaal uitziet. Je bent lief. Je bent makkelijk. Je bent de ideale partner. Niemand heeft door dat je aan het overleven bent. Jijzelf soms ook niet.
En als je er dan eindelijk iets van zegt, als je na maanden of jaren voor het eerst zegt dat je je niet gezien voelt, dan is de kans groot dat je partner schrikt. Die dacht dat alles goed ging. Die snapt niet waar dit vandaan komt. En vraagt zich af waarom jij nooit iets hebt gezegd.
Natuurlijk heeft je partner gelijk. En jij ook.
Want je hebt nooit iets gezegd, omdat je geleerd hebt dat je behoefte te veel is. Je partner heeft niks gezien, omdat jij het onzichtbaar hebt gemaakt. Allebei waar. Allebei pijnlijk.
Hier is mijn standpunt.
De eerste stap is zien dat je het doet. Zien dat je jezelf kleiner maakt. Zien dat je je eigen behoefte wegduwt voordat iemand anders die kan afwijzen. En dan begrijpen dat het een manier is die je ooit beschermde. Die je niet meer nodig hebt.
Dat vraagt moed, want zichtbaar worden bij iemand van wie je houdt is misschien wel het engste dat er is. Zichtbaar worden betekent dat de ander je kan afwijzen. Dat de ander kan zeggen dat het te veel voor hem of haar.
Maar het betekent ook dat de ander je eindelijk kan zien.
“Je bent niet onzichtbaar. Je bent heel goed geworden in jezelf verstoppen.” - Dagmar Halfhide