Gezonde relaties opbouwen (met partner, familie en vrienden)
Gezonde relaties opbouwen: hoe je stopt met jezelf verliezen en begint met kiezen voor verbinding die goed voelt
Ergens weet je hoe een gezonde relatie zou moeten voelen. Rust. Gelijkwaardigheid. Het gevoel dat je erbij hoort zonder jezelf weg te hoeven stoppen. Het gevoel dat je mag zijn wie je bent zonder dat de verbinding breekt. Ergens weet je dat. En tegelijk voelt het ver weg. Alsof het voor anderen is. Alsof jij eerst iets moet oplossen, veranderen of begrijpen voordat je recht hebt op dat soort relaties. Alsof gezonde relaties een beloning zijn die je nog niet hebt verdiend.
Die afstand tussen wat je weet en wat je voelt is precies waar dit artikel over gaat. Over de weg van jezelf verliezen naar jezelf kiezen. Over de weg van aanpassen naar aanwezig zijn. Over de weg van relaties die je leeg maken naar relaties die je voeden. Die weg is niet recht. Die is niet snel. En die begint niet bij de ander. Die begint bij jou. Bij wat je hebt geleerd over verbinding. Bij wat je hebt meegekregen over liefde. Bij de patronen die je onbewust herhaalt in elke relatie die je aangaat.
Ik ben Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van de community FierceLadies. Ik begeleid vrouwen die zichzelf verliezen in hun relaties. In dit artikel neem ik je mee in wat gezonde relaties werkelijk zijn. Niet het ideaalplaatje. Het eerlijke verhaal. Over grenzen die je mag leren stellen. Over de balans tussen geven en ontvangen die je mag leren vinden. Over de keuzes die je mag leren maken vanuit jezelf. En over het leren kiezen voor jezelf, zonder de verbinding te verliezen.
Waarom gezonde relaties zo moeilijk voelen
Gezonde relaties voelen moeilijk omdat je ze niet hebt geleerd. In je gezin van herkomst leerde je een versie van verbinding die werkte binnen dat systeem. Misschien leerde je dat liefde betekent: altijd aanpassen. Of dat verbinding afhangt van wat je doet voor de ander. Of dat je alleen gezien wordt als je nuttig bent. Die versie van verbinding neem je mee naar elke relatie. En elke relatie bevestigt wat je hebt geleerd. Totdat je het ziet. Totdat je begrijpt dat de versie van verbinding die je kent niet de enige versie is die er bestaat.
De weg naar gezonde relaties begint daarom niet bij de relatie. Die begint bij het herkennen van wat je hebt geleerd. Bij het begrijpen waar het vandaan komt. En bij het ontdekken dat er andere manieren zijn om verbonden te zijn. Manieren die je niet uitputten. Die je niet leeg maken. Die je voeden in plaats van kosten.
Het lastige is dat de oude versie van verbinding zo vertrouwd voelt dat ze normaal lijkt. Je denkt: zo gaan relaties nu eenmaal. Zo is liefde. Zo werkt het. Pas als je moe bent, als je leeg bent, als je je afvraagt waarom het altijd zo voelt, begin je te vermoeden dat het ook anders kan. Dat vermoeden is het begin. Niet van twijfel aan jezelf. Van eerlijkheid over wat je hebt geleerd.
De drie fasen van de weg
In mijn werk als systemisch begeleider zie ik steeds dezelfde beweging bij vrouwen die aan deze weg beginnen. De beweging gaat in drie fasen. De eerste fase is herkenning: je ziet wat je doet in relaties. Het wegcijferen. Het redden. Het afsluiten. Het vastklampen. Die patronen worden zichtbaar. Niet als iets dat fout is aan jou. Als iets dat je hebt geleerd.
De tweede fase is begrip: je begrijpt waar het vandaan komt. De onzichtbare loyaliteit aan je gezin van herkomst. De rollen die je ooit hebt overgenomen. De uitsluiting die je hebt ervaren. De verstrikking in patronen die niet van jou zijn. Die fase brengt inzicht. En inzicht brengt ruimte.
De derde fase is verandering: je begint anders te handelen in je relaties. Je stelt grenzen. Je leert de balans vinden tussen geven en ontvangen. Je maakt keuzes die bij je passen. En je leert kiezen voor jezelf. Die derde fase is waar gezonde relaties beginnen. Niet als eindpunt. Als oefenruimte. Als de plek waar je elke dag opnieuw mag kiezen.
Die drie fasen zijn geen treden die je een voor een beklimt en dan klaar bent. Ze lopen door elkaar. Ze herhalen zich. Je kunt in de ene relatie al grenzen stellen terwijl je in de andere relatie nog bezig bent met herkennen. Dat is normaal. De fasen zijn geen programma. Ze zijn een kompas. Ze laten je zien waar je bent. En waar je naartoe kunt bewegen.
Hoe ik naar gezonde relaties kijk vanuit systemisch perspectief
Veel mensen denken dat gezonde relaties vanzelf gaan als je maar de juiste partner vindt. Ik kijk daar anders naar. Een gezonde relatie begint niet bij de juiste partner. Die begint bij de positie die jij inneemt. Bij de ruimte die je jezelf geeft. Bij de patronen die je wel of niet herhaalt.
Vanuit systemisch perspectief is een gezonde relatie een relatie waarin beide partners hun eigen plek innemen. Niet te groot. Niet te klein. Waarin de verdeling eerlijk is. Waarin er ruimte is voor allebei. Dat klinkt eenvoudig. En voor iemand die is opgegroeid in een systeem waar de posities scheef waren, is het het moeilijkste dat er is. Omdat je eigen plek innemen betekent: het patroon loslaten. En het patroon loslaten voelt als verraad aan het systeem dat je heeft gevormd.
Gezonde relaties vragen moed. De moed om het anders te doen dan je hebt geleerd. De moed om te zeggen wat je voelt. De moed om te vragen wat je nodig hebt. De moed om nee te zeggen als het antwoord nee is. Die moed is niet aangeboren. Die groeit. Stap voor stap. Keuze voor keuze. Dag voor dag.
Wat ik in mijn werk steeds opnieuw zie is dat vrouwen die beginnen aan dit proces bang zijn dat ze de ander kwijtraken als ze voor zichzelf kiezen. Dat het een keuze is: of de relatie of jezelf. Die angst is begrijpelijk. En die is gebaseerd op het oude systeem. In het oude systeem moest je kiezen. In een gezonde relatie hoeft dat niet. Daar is ruimte voor allebei. En die ontdekking is voor veel vrouwen de grootste opluchting die er is.
De plek die je inneemt in je relatie is een spiegel van de plek die je als kind hebt ingenomen in je gezin. Als je als kind te groot moest zijn, word je in je relatie ook te groot. Als je als kind onzichtbaar was, word je in je relatie ook onzichtbaar. Die spiegeling herkennen is het werk. En het is het begin van een nieuwe positie. Een positie die past. Bij wie je nu bent. Niet bij wie je als kind moest zijn.
Grenzen stellen: het fundament van elke gezonde relatie
Grenzen stellen is het eerste thema van gezonde relaties. Omdat grenzen het fundament zijn. Zonder grenzen weet de ander niet waar jij stopt en hij begint. Zonder grenzen geef je meer dan je hebt. Zonder grenzen verlies je jezelf in de behoeften van de ander.
Grenzen stellen klinkt als afstand nemen. Het is het tegenovergestelde. Grenzen stellen is duidelijk maken wie je bent. Wat je nodig hebt. Waar je ja tegen zegt en waar je nee tegen zegt. Die duidelijkheid is niet koud. Die is warm. Omdat de ander weet waar hij aan toe is. En omdat jij weet waar je staat.
Voor veel vrouwen die zichzelf hebben verloren in relaties voelt grenzen stellen als het moeilijkste dat er is. Omdat het gepaard gaat met schuldgevoel. Met de angst om afgewezen te worden. Met de overtuiging dat nee zeggen gelijkstaat aan de ander in de steek laten. Die gevoelens zijn echt. En ze zijn aangeleerd. In een systeem waar grenzen niet bestonden. Waar alles van iedereen was. Waar jouw behoeften ondergeschikt waren aan die van het geheel.
Grenzen leren stellen begint met je eigen grens leren voelen. In je lichaam. In de spanning die je voelt als iemand te ver gaat. In het ongemak dat zegt: dit is te veel. Die signalen zijn er. Je hebt ze alleen nooit serieus mogen nemen.
Het mooie van grenzen stellen is dat het niet alleen jou beschermt. Het beschermt ook de relatie. Omdat een relatie zonder grenzen een relatie is waarin wrok groeit. Waarin frustratie opbouwt. Waarin de verbinding langzaam slijt door alles wat onuitgesproken blijft. Grenzen stellen is niet het einde van de verbinding. Het is het begin van eerlijke verbinding. Verbinding waarin allebei er mogen zijn.
Balans tussen geven en ontvangen: de verdeling die je kunt herstellen
Het tweede thema van gezonde relaties is de balans tussen geven en ontvangen. In een gezonde relatie is de verdeling eerlijk. Niet perfect gelijk. Eerlijk. Allebei geven. Allebei ontvangen. Allebei voelen dat ze er mogen zijn.
Voor vrouwen die zijn opgegroeid in de geef-positie is ontvangen het moeilijkste dat er is. Omdat ontvangen voelt als schuldig staan. Als afhankelijk zijn. Als de controle verliezen. Die gevoelens zijn oud. Ze komen uit een systeem waar geven de enige manier was om erbij te horen. Waar ontvangen niet bestond. Of waar ontvangen voorwaarden had die het niet waard maakten.
De balans herstellen begint met het herkennen van de scheefgroei. Wie geeft er meer? Wie ontvangt er meer? Hoe voelt het om te ontvangen? Als het antwoord ongemakkelijk is, is er werk te doen. Niet aan de relatie. Aan de overtuiging die zegt dat je alleen iets waard bent als je geeft.
Balans gaat niet over tellen. Niet over bijhouden wie wat heeft gedaan. Het gaat over het gevoel. Voel je je gedragen in de relatie? Of voel je je alleen met de last? Voel je dat de ander er voor jou is? Of voel je dat jij er altijd voor de ander bent zonder dat het terugkomt? Die gevoelens zijn de barometer van de balans. En die barometer mag je serieus nemen. Omdat een relatie die steeds naar een kant doorslaat op den duur niemand gelukkig maakt. Ook degene niet die ontvangt.
Bewust kiezen waar je blij van wordt: de weg terug naar jezelf
Het derde thema is bewust kiezen. Kiezen voor wat bij je past. Voor wat je gelukkig maakt. Voor wat je energie geeft in plaats van kost. Dat klinkt vanzelfsprekend. En voor iemand die jarenlang heeft geleefd volgens de verwachtingen van anderen is het dat niet.
Bewust kiezen begint met weten wat je wilt. En dat is precies wat zoekraakt als je jarenlang hebt afgestemd op de ander. Je eigen wensen worden stil. Je eigen verlangens worden vaag. En op een dag merk je dat je niet meer weet wat je blij maakt. Niet wat de ander blij maakt. Wat jij blij maakt.
Die ontdekking is de weg terug naar jezelf. Niet in een dag. Niet in een maand. Stap voor stap. Door te oefenen met luisteren naar jezelf. Door te merken wat je energie geeft en wat het kost. Door te ontdekken dat je voorkeuren er nog zijn. Ze zijn alleen lang overstemd door de voorkeuren van de ander.
Bewust kiezen gaat ook over de relaties zelf. Welke relaties voeden je? En welke kosten je? Welke mensen in je leven geven je ruimte om jezelf te zijn? En welke mensen verwachten dat je een rol speelt die niet bij je past? Die vragen stellen is spannend. Omdat de antwoorden soms pijnlijk zijn. Omdat ze laten zien dat sommige relaties niet veranderen, ongeacht hoeveel jij verandert. En dat die ontdekking ook bij het proces hoort.
Kiezen voor jezelf: de moedigste stap in elke relatie
Het vierde thema is kiezen voor jezelf. Dit is waar alles naartoe leidt. Grenzen stellen is kiezen voor jezelf. De balans herstellen is kiezen voor jezelf. Bewust kiezen is kiezen voor jezelf. Het is de rode draad door alles heen.
Kiezen voor jezelf voelt voor veel vrouwen als het tegenovergestelde van liefde. Alsof je moet kiezen: of de ander of jezelf. Alsof er maar ruimte is voor een van de twee. Die overtuiging is de kern van het probleem. Want in een gezonde relatie is er ruimte voor allebei. Jij mag er zijn. De ander mag er zijn. Allebei. Tegelijk. Zonder dat het een ten koste gaat van het ander.
Kiezen voor jezelf is niet het tegenovergestelde van kiezen voor de relatie. Het is de voorwaarde ervoor. Want een relatie waarin jij jezelf verliest is geen gezonde relatie. Een relatie waarin jij je leeg geeft is geen gelijkwaardige relatie. Kiezen voor jezelf is kiezen voor een betere versie van de relatie. Een versie waarin jij er ook in past. Helemaal. Met alles wat je bent. Met alles wat je voelt. Met alles wat je nodig hebt.
Wat gezonde relaties niet zijn
Gezonde relaties zijn geen relaties zonder spanning. Ze zijn relaties waarin spanning bespreekbaar is. Gezonde relaties zijn geen relaties zonder teleurstelling. Ze zijn relaties waarin teleurstelling getild kan worden door twee. Gezonde relaties zijn geen relaties waarin alles soepel gaat. Ze zijn relaties waarin het wringt en je toch kiest om te blijven. Niet uit angst. Uit verbinding.
Het beeld van de perfecte relatie is een mythe die je gevangen houdt. Het maakt dat je denkt dat er iets mis is als het niet altijd goed gaat. Terwijl het niet altijd goed hoeft te gaan. Het hoeft eerlijk te gaan. Duidelijk. Met ruimte voor allebei. Dat is genoeg. En dat is meer dan de meeste mensen hebben geleerd.
Hoe gezonde relaties voelen
Een gezonde relatie voelt als ruimte. Ruimte om te zijn wie je bent. Ruimte om te voelen wat je voelt. Ruimte om nee te zeggen zonder de verbinding te verliezen. Die ruimte is niet vanzelfsprekend. Die wordt gemaakt. Door allebei. Door grenzen die worden gerespecteerd. Door gevoelens die worden gedeeld. Door keuzes die worden gemaakt vanuit eerlijkheid in plaats van angst.
Een gezonde relatie voelt ook als veiligheid. Niet de veiligheid van alles onder controle hebben. De veiligheid van weten dat je mag vallen. Dat je mag falen. Dat je mag laten zien dat je het even niet weet. Zonder dat de ander je daarop afrekent. Zonder dat de verbinding breekt. Die veiligheid is niet afhankelijk van perfectie. Die is afhankelijk van eerlijkheid. Van de bereidheid om te zien wat er is. Niet wat je wilt dat er is.
En een gezonde relatie voelt als wederkerigheid. De zekerheid dat je niet de enige bent die investeert. De zekerheid dat als jij een stap zet, de ander ook beweegt. De zekerheid dat je geliefd bent om wie je bent. Niet om wat je doet. Niet om wat je geeft. Om jou. Die zekerheid is misschien wel het krachtigste dat een relatie je kan bieden. En het is precies wat zoekraakt als je jezelf verliest in de behoeften van de ander.
Cirkel van herkennen, begrijpen en veranderen
De weg naar gezonde relaties is geen rechte lijn. Het is een cirkel. Je herkent een patroon. Je begrijpt waar het vandaan komt. Je verandert je gedrag. En dan merk je een nieuw patroon. En je begint opnieuw. Herkennen. Begrijpen. Veranderen. Die cirkel stopt niet. En dat is oké. Omdat elke ronde je dichter brengt bij wie je werkelijk bent. Bij relaties die werkelijk passen. Bij verbinding die werkelijk voelt als thuiskomen.
In mijn werk begeleid ik vrouwen door die cirkel heen. Niet door hen te vertellen wat ze moeten doen. Door hen te laten zien wat er speelt. Door hen te helpen begrijpen waar het vandaan komt. En door naast hen te staan terwijl ze de moedige keuze maken om het anders te doen. Elke dag. Elke relatie. Elke keer opnieuw.
Waar begin je
Begin bij wat je herkent. Bij het patroon dat je het meest voelt. Bij de relatie die je het meest kost. Bij het gevoel dat het sterkst aanwezig is. Dat is je startpunt. Niet het perfecte startpunt. Jouw startpunt.
Als je je grenzen niet voelt, begin daar. Als je altijd meer geeft dan je ontvangt, begin daar. Als je niet weet wat je blij maakt, begin daar. Als je niet durft te kiezen voor jezelf, begin daar. Elk startpunt is het goede startpunt. Omdat elk startpunt je in beweging zet. En beweging is alles wat nodig is. De rest volgt.
Begin niet met het veranderen van de ander. Begin met het zien van jezelf. Van de positie die je inneemt. Van de patronen die je herhaalt. Van de overtuigingen die je sturen zonder dat je het doorhebt. Dat zien is niet pijnlijk. Het is bevrijdend. Omdat het je laat weten dat er niets mis is met jou. Er is alleen iets dat je hebt geleerd. En wat je hebt geleerd kun je onderzoeken. En bijstellen. Op jouw manier. In jouw tempo.
Als systemisch begeleider sta ik naast je in die beweging. Niet voor je. Naast je. Op gelijke hoogte. Zodat je leert dat gezonde relaties beginnen bij hoe je naast iemand staat. Niet achter iemand. Niet voor iemand. Naast iemand. En naast jezelf.
Wil je ontdekken waar jouw weg begint? Download de gratis checklist: 9 tekens dat je jezelf verliest in een relatie.
Gezonde relaties beginnen niet bij de juiste partner. Ze beginnen bij de positie die jij inneemt. De weg gaat in drie fasen: herkennen wat je doet, begrijpen waar het vandaan komt en veranderen hoe je handelt. De vier pijlers zijn grenzen stellen, balans tussen geven en ontvangen, bewust kiezen en kiezen voor jezelf. Die pijlers leer je stap voor stap. En elke stap brengt je dichter bij relaties die voelen als thuiskomen.
Dit artikel is geschreven door Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van de community FierceLadies.
Over Dagmar
Dagmar Halfhide is gecertificeerd systemisch begeleider en oprichter van Fierce Free. Ze begeleidt vrouwen die zichzelf wegcijferen in relaties. Vanuit systemisch inzicht laat ze zien dat wegcijferen een loyaliteitsbeweging is naar je familie. Iets dat veel dieper zit dan alleen gedrag of gewoonte. Ze werkt intuïtief en laat je zien wat er onder je relatiepatronen speelt. Zo begrijp je waarom je doet wat je doet in je relatie met je partner, familie en vrienden. Haar visie werd eerder gedeeld via Omroep 3 en A1 Media. In haar community FierceLadies begeleidt ze vrouwen om het oude te stoppen en zichzelf te kiezen.
Sluit je aan bij FierceLadies en ontdek hoe je gezonde relaties opbouwt zonder jezelf te verliezen.
Soms verandert je leven niet omdat je iets nieuws leert, maar omdat je eindelijk ziet wat er al die tijd speelde. - Dagmar Halfhide
Gezonde relaties opbouwen
Gezonde relaties opbouwen (met partner, familie en vrienden)
Gezonde relaties opbouwen: hoe je stopt met jezelf verliezen en begint met kiezen voor verbinding die goed voelt
Ergens weet je hoe een gezonde relatie zou moeten voelen. Rust. Gelijkwaardigheid. Het gevoel dat je erbij hoort zonder jezelf weg te hoeven stoppen. Het gevoel dat je mag zijn wie je bent zonder dat de verbinding breekt. Ergens weet je dat. En tegelijk voelt het ver weg. Alsof het voor anderen is. Alsof jij eerst iets moet oplossen, veranderen of begrijpen voordat je recht hebt op dat soort relaties. Alsof gezonde relaties een beloning zijn die je nog niet hebt verdiend.
Die afstand tussen wat je weet en wat je voelt is precies waar dit artikel over gaat. Over de weg van jezelf verliezen naar jezelf kiezen. Over de weg van aanpassen naar aanwezig zijn. Over de weg van relaties die je leeg maken naar relaties die je voeden. Die weg is niet recht. Die is niet snel. En die begint niet bij de ander. Die begint bij jou. Bij wat je hebt geleerd over verbinding. Bij wat je hebt meegekregen over liefde. Bij de patronen die je onbewust herhaalt in elke relatie die je aangaat.
Ik ben Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van de community FierceLadies. Ik begeleid vrouwen die zichzelf verliezen in hun relaties. In dit artikel neem ik je mee in wat gezonde relaties werkelijk zijn. Niet het ideaalplaatje. Het eerlijke verhaal. Over grenzen die je mag leren stellen. Over de balans tussen geven en ontvangen die je mag leren vinden. Over de keuzes die je mag leren maken vanuit jezelf. En over het leren kiezen voor jezelf, zonder de verbinding te verliezen.
Waarom gezonde relaties zo moeilijk voelen
Gezonde relaties voelen moeilijk omdat je ze niet hebt geleerd. In je gezin van herkomst leerde je een versie van verbinding die werkte binnen dat systeem. Misschien leerde je dat liefde betekent: altijd aanpassen. Of dat verbinding afhangt van wat je doet voor de ander. Of dat je alleen gezien wordt als je nuttig bent. Die versie van verbinding neem je mee naar elke relatie. En elke relatie bevestigt wat je hebt geleerd. Totdat je het ziet. Totdat je begrijpt dat de versie van verbinding die je kent niet de enige versie is die er bestaat.
De weg naar gezonde relaties begint daarom niet bij de relatie. Die begint bij het herkennen van wat je hebt geleerd. Bij het begrijpen waar het vandaan komt. En bij het ontdekken dat er andere manieren zijn om verbonden te zijn. Manieren die je niet uitputten. Die je niet leeg maken. Die je voeden in plaats van kosten.
Het lastige is dat de oude versie van verbinding zo vertrouwd voelt dat ze normaal lijkt. Je denkt: zo gaan relaties nu eenmaal. Zo is liefde. Zo werkt het. Pas als je moe bent, als je leeg bent, als je je afvraagt waarom het altijd zo voelt, begin je te vermoeden dat het ook anders kan. Dat vermoeden is het begin. Niet van twijfel aan jezelf. Van eerlijkheid over wat je hebt geleerd.
De drie fasen van de weg
In mijn werk als systemisch begeleider zie ik steeds dezelfde beweging bij vrouwen die aan deze weg beginnen. De beweging gaat in drie fasen. De eerste fase is herkenning: je ziet wat je doet in relaties. Het wegcijferen. Het redden. Het afsluiten. Het vastklampen. Die patronen worden zichtbaar. Niet als iets dat fout is aan jou. Als iets dat je hebt geleerd.
De tweede fase is begrip: je begrijpt waar het vandaan komt. De onzichtbare loyaliteit aan je gezin van herkomst. De rollen die je ooit hebt overgenomen. De uitsluiting die je hebt ervaren. De verstrikking in patronen die niet van jou zijn. Die fase brengt inzicht. En inzicht brengt ruimte.
De derde fase is verandering: je begint anders te handelen in je relaties. Je stelt grenzen. Je leert de balans vinden tussen geven en ontvangen. Je maakt keuzes die bij je passen. En je leert kiezen voor jezelf. Die derde fase is waar gezonde relaties beginnen. Niet als eindpunt. Als oefenruimte. Als de plek waar je elke dag opnieuw mag kiezen.
Die drie fasen zijn geen treden die je een voor een beklimt en dan klaar bent. Ze lopen door elkaar. Ze herhalen zich. Je kunt in de ene relatie al grenzen stellen terwijl je in de andere relatie nog bezig bent met herkennen. Dat is normaal. De fasen zijn geen programma. Ze zijn een kompas. Ze laten je zien waar je bent. En waar je naartoe kunt bewegen.
Hoe ik naar gezonde relaties kijk vanuit systemisch perspectief
Veel mensen denken dat gezonde relaties vanzelf gaan als je maar de juiste partner vindt. Ik kijk daar anders naar. Een gezonde relatie begint niet bij de juiste partner. Die begint bij de positie die jij inneemt. Bij de ruimte die je jezelf geeft. Bij de patronen die je wel of niet herhaalt.
Vanuit systemisch perspectief is een gezonde relatie een relatie waarin beide partners hun eigen plek innemen. Niet te groot. Niet te klein. Waarin de verdeling eerlijk is. Waarin er ruimte is voor allebei. Dat klinkt eenvoudig. En voor iemand die is opgegroeid in een systeem waar de posities scheef waren, is het het moeilijkste dat er is. Omdat je eigen plek innemen betekent: het patroon loslaten. En het patroon loslaten voelt als verraad aan het systeem dat je heeft gevormd.
Gezonde relaties vragen moed. De moed om het anders te doen dan je hebt geleerd. De moed om te zeggen wat je voelt. De moed om te vragen wat je nodig hebt. De moed om nee te zeggen als het antwoord nee is. Die moed is niet aangeboren. Die groeit. Stap voor stap. Keuze voor keuze. Dag voor dag.
Wat ik in mijn werk steeds opnieuw zie is dat vrouwen die beginnen aan dit proces bang zijn dat ze de ander kwijtraken als ze voor zichzelf kiezen. Dat het een keuze is: of de relatie of jezelf. Die angst is begrijpelijk. En die is gebaseerd op het oude systeem. In het oude systeem moest je kiezen. In een gezonde relatie hoeft dat niet. Daar is ruimte voor allebei. En die ontdekking is voor veel vrouwen de grootste opluchting die er is.
De plek die je inneemt in je relatie is een spiegel van de plek die je als kind hebt ingenomen in je gezin. Als je als kind te groot moest zijn, word je in je relatie ook te groot. Als je als kind onzichtbaar was, word je in je relatie ook onzichtbaar. Die spiegeling herkennen is het werk. En het is het begin van een nieuwe positie. Een positie die past. Bij wie je nu bent. Niet bij wie je als kind moest zijn.
Grenzen stellen: het fundament van elke gezonde relatie
Grenzen stellen is het eerste thema van gezonde relaties. Omdat grenzen het fundament zijn. Zonder grenzen weet de ander niet waar jij stopt en hij begint. Zonder grenzen geef je meer dan je hebt. Zonder grenzen verlies je jezelf in de behoeften van de ander.
Grenzen stellen klinkt als afstand nemen. Het is het tegenovergestelde. Grenzen stellen is duidelijk maken wie je bent. Wat je nodig hebt. Waar je ja tegen zegt en waar je nee tegen zegt. Die duidelijkheid is niet koud. Die is warm. Omdat de ander weet waar hij aan toe is. En omdat jij weet waar je staat.
Voor veel vrouwen die zichzelf hebben verloren in relaties voelt grenzen stellen als het moeilijkste dat er is. Omdat het gepaard gaat met schuldgevoel. Met de angst om afgewezen te worden. Met de overtuiging dat nee zeggen gelijkstaat aan de ander in de steek laten. Die gevoelens zijn echt. En ze zijn aangeleerd. In een systeem waar grenzen niet bestonden. Waar alles van iedereen was. Waar jouw behoeften ondergeschikt waren aan die van het geheel.
Grenzen leren stellen begint met je eigen grens leren voelen. In je lichaam. In de spanning die je voelt als iemand te ver gaat. In het ongemak dat zegt: dit is te veel. Die signalen zijn er. Je hebt ze alleen nooit serieus mogen nemen.
Het mooie van grenzen stellen is dat het niet alleen jou beschermt. Het beschermt ook de relatie. Omdat een relatie zonder grenzen een relatie is waarin wrok groeit. Waarin frustratie opbouwt. Waarin de verbinding langzaam slijt door alles wat onuitgesproken blijft. Grenzen stellen is niet het einde van de verbinding. Het is het begin van eerlijke verbinding. Verbinding waarin allebei er mogen zijn.
Balans tussen geven en ontvangen: de verdeling die je kunt herstellen
Het tweede thema van gezonde relaties is de balans tussen geven en ontvangen. In een gezonde relatie is de verdeling eerlijk. Niet perfect gelijk. Eerlijk. Allebei geven. Allebei ontvangen. Allebei voelen dat ze er mogen zijn.
Voor vrouwen die zijn opgegroeid in de geef-positie is ontvangen het moeilijkste dat er is. Omdat ontvangen voelt als schuldig staan. Als afhankelijk zijn. Als de controle verliezen. Die gevoelens zijn oud. Ze komen uit een systeem waar geven de enige manier was om erbij te horen. Waar ontvangen niet bestond. Of waar ontvangen voorwaarden had die het niet waard maakten.
De balans herstellen begint met het herkennen van de scheefgroei. Wie geeft er meer? Wie ontvangt er meer? Hoe voelt het om te ontvangen? Als het antwoord ongemakkelijk is, is er werk te doen. Niet aan de relatie. Aan de overtuiging die zegt dat je alleen iets waard bent als je geeft.
Balans gaat niet over tellen. Niet over bijhouden wie wat heeft gedaan. Het gaat over het gevoel. Voel je je gedragen in de relatie? Of voel je je alleen met de last? Voel je dat de ander er voor jou is? Of voel je dat jij er altijd voor de ander bent zonder dat het terugkomt? Die gevoelens zijn de barometer van de balans. En die barometer mag je serieus nemen. Omdat een relatie die steeds naar een kant doorslaat op den duur niemand gelukkig maakt. Ook degene niet die ontvangt.
Bewust kiezen waar je blij van wordt: de weg terug naar jezelf
Het derde thema is bewust kiezen. Kiezen voor wat bij je past. Voor wat je gelukkig maakt. Voor wat je energie geeft in plaats van kost. Dat klinkt vanzelfsprekend. En voor iemand die jarenlang heeft geleefd volgens de verwachtingen van anderen is het dat niet.
Bewust kiezen begint met weten wat je wilt. En dat is precies wat zoekraakt als je jarenlang hebt afgestemd op de ander. Je eigen wensen worden stil. Je eigen verlangens worden vaag. En op een dag merk je dat je niet meer weet wat je blij maakt. Niet wat de ander blij maakt. Wat jij blij maakt.
Die ontdekking is de weg terug naar jezelf. Niet in een dag. Niet in een maand. Stap voor stap. Door te oefenen met luisteren naar jezelf. Door te merken wat je energie geeft en wat het kost. Door te ontdekken dat je voorkeuren er nog zijn. Ze zijn alleen lang overstemd door de voorkeuren van de ander.
Bewust kiezen gaat ook over de relaties zelf. Welke relaties voeden je? En welke kosten je? Welke mensen in je leven geven je ruimte om jezelf te zijn? En welke mensen verwachten dat je een rol speelt die niet bij je past? Die vragen stellen is spannend. Omdat de antwoorden soms pijnlijk zijn. Omdat ze laten zien dat sommige relaties niet veranderen, ongeacht hoeveel jij verandert. En dat die ontdekking ook bij het proces hoort.
Kiezen voor jezelf: de moedigste stap in elke relatie
Het vierde thema is kiezen voor jezelf. Dit is waar alles naartoe leidt. Grenzen stellen is kiezen voor jezelf. De balans herstellen is kiezen voor jezelf. Bewust kiezen is kiezen voor jezelf. Het is de rode draad door alles heen.
Kiezen voor jezelf voelt voor veel vrouwen als het tegenovergestelde van liefde. Alsof je moet kiezen: of de ander of jezelf. Alsof er maar ruimte is voor een van de twee. Die overtuiging is de kern van het probleem. Want in een gezonde relatie is er ruimte voor allebei. Jij mag er zijn. De ander mag er zijn. Allebei. Tegelijk. Zonder dat het een ten koste gaat van het ander.
Kiezen voor jezelf is niet het tegenovergestelde van kiezen voor de relatie. Het is de voorwaarde ervoor. Want een relatie waarin jij jezelf verliest is geen gezonde relatie. Een relatie waarin jij je leeg geeft is geen gelijkwaardige relatie. Kiezen voor jezelf is kiezen voor een betere versie van de relatie. Een versie waarin jij er ook in past. Helemaal. Met alles wat je bent. Met alles wat je voelt. Met alles wat je nodig hebt.
Wat gezonde relaties niet zijn
Gezonde relaties zijn geen relaties zonder spanning. Ze zijn relaties waarin spanning bespreekbaar is. Gezonde relaties zijn geen relaties zonder teleurstelling. Ze zijn relaties waarin teleurstelling getild kan worden door twee. Gezonde relaties zijn geen relaties waarin alles soepel gaat. Ze zijn relaties waarin het wringt en je toch kiest om te blijven. Niet uit angst. Uit verbinding.
Het beeld van de perfecte relatie is een mythe die je gevangen houdt. Het maakt dat je denkt dat er iets mis is als het niet altijd goed gaat. Terwijl het niet altijd goed hoeft te gaan. Het hoeft eerlijk te gaan. Duidelijk. Met ruimte voor allebei. Dat is genoeg. En dat is meer dan de meeste mensen hebben geleerd.
Hoe gezonde relaties voelen
Een gezonde relatie voelt als ruimte. Ruimte om te zijn wie je bent. Ruimte om te voelen wat je voelt. Ruimte om nee te zeggen zonder de verbinding te verliezen. Die ruimte is niet vanzelfsprekend. Die wordt gemaakt. Door allebei. Door grenzen die worden gerespecteerd. Door gevoelens die worden gedeeld. Door keuzes die worden gemaakt vanuit eerlijkheid in plaats van angst.
Een gezonde relatie voelt ook als veiligheid. Niet de veiligheid van alles onder controle hebben. De veiligheid van weten dat je mag vallen. Dat je mag falen. Dat je mag laten zien dat je het even niet weet. Zonder dat de ander je daarop afrekent. Zonder dat de verbinding breekt. Die veiligheid is niet afhankelijk van perfectie. Die is afhankelijk van eerlijkheid. Van de bereidheid om te zien wat er is. Niet wat je wilt dat er is.
En een gezonde relatie voelt als wederkerigheid. De zekerheid dat je niet de enige bent die investeert. De zekerheid dat als jij een stap zet, de ander ook beweegt. De zekerheid dat je geliefd bent om wie je bent. Niet om wat je doet. Niet om wat je geeft. Om jou. Die zekerheid is misschien wel het krachtigste dat een relatie je kan bieden. En het is precies wat zoekraakt als je jezelf verliest in de behoeften van de ander.
Cirkel van herkennen, begrijpen en veranderen
De weg naar gezonde relaties is geen rechte lijn. Het is een cirkel. Je herkent een patroon. Je begrijpt waar het vandaan komt. Je verandert je gedrag. En dan merk je een nieuw patroon. En je begint opnieuw. Herkennen. Begrijpen. Veranderen. Die cirkel stopt niet. En dat is oké. Omdat elke ronde je dichter brengt bij wie je werkelijk bent. Bij relaties die werkelijk passen. Bij verbinding die werkelijk voelt als thuiskomen.
In mijn werk begeleid ik vrouwen door die cirkel heen. Niet door hen te vertellen wat ze moeten doen. Door hen te laten zien wat er speelt. Door hen te helpen begrijpen waar het vandaan komt. En door naast hen te staan terwijl ze de moedige keuze maken om het anders te doen. Elke dag. Elke relatie. Elke keer opnieuw.
Waar begin je
Begin bij wat je herkent. Bij het patroon dat je het meest voelt. Bij de relatie die je het meest kost. Bij het gevoel dat het sterkst aanwezig is. Dat is je startpunt. Niet het perfecte startpunt. Jouw startpunt.
Als je je grenzen niet voelt, begin daar. Als je altijd meer geeft dan je ontvangt, begin daar. Als je niet weet wat je blij maakt, begin daar. Als je niet durft te kiezen voor jezelf, begin daar. Elk startpunt is het goede startpunt. Omdat elk startpunt je in beweging zet. En beweging is alles wat nodig is. De rest volgt.
Begin niet met het veranderen van de ander. Begin met het zien van jezelf. Van de positie die je inneemt. Van de patronen die je herhaalt. Van de overtuigingen die je sturen zonder dat je het doorhebt. Dat zien is niet pijnlijk. Het is bevrijdend. Omdat het je laat weten dat er niets mis is met jou. Er is alleen iets dat je hebt geleerd. En wat je hebt geleerd kun je onderzoeken. En bijstellen. Op jouw manier. In jouw tempo.
Als systemisch begeleider sta ik naast je in die beweging. Niet voor je. Naast je. Op gelijke hoogte. Zodat je leert dat gezonde relaties beginnen bij hoe je naast iemand staat. Niet achter iemand. Niet voor iemand. Naast iemand. En naast jezelf.
Wil je ontdekken waar jouw weg begint? Download de gratis checklist: 9 tekens dat je jezelf verliest in een relatie.
>> Download de gratis checklist
Of plan een gratis Fierce Free Call en ontdek samen met mij wat er bij jou speelt.
>> Plan jouw gratis Fierce Free Call
Kort samengevat: gezonde relaties opbouwen
Gezonde relaties beginnen niet bij de juiste partner. Ze beginnen bij de positie die jij inneemt. De weg gaat in drie fasen: herkennen wat je doet, begrijpen waar het vandaan komt en veranderen hoe je handelt. De vier pijlers zijn grenzen stellen, balans tussen geven en ontvangen, bewust kiezen en kiezen voor jezelf. Die pijlers leer je stap voor stap. En elke stap brengt je dichter bij relaties die voelen als thuiskomen.
Dit artikel is geschreven door Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van de community FierceLadies.
Over Dagmar
Dagmar Halfhide is gecertificeerd systemisch begeleider en oprichter van Fierce Free. Ze begeleidt vrouwen die zichzelf wegcijferen in relaties. Vanuit systemisch inzicht laat ze zien dat wegcijferen een loyaliteitsbeweging is naar je familie. Iets dat veel dieper zit dan alleen gedrag of gewoonte. Ze werkt intuïtief en laat je zien wat er onder je relatiepatronen speelt. Zo begrijp je waarom je doet wat je doet in je relatie met je partner, familie en vrienden. Haar visie werd eerder gedeeld via Omroep 3 en A1 Media. In haar community FierceLadies begeleidt ze vrouwen om het oude te stoppen en zichzelf te kiezen.
Sluit je aan bij FierceLadies en ontdek hoe je gezonde relaties opbouwt zonder jezelf te verliezen.
Ik wens je een liefdevolle dag!
Dagmar Halfhide
Systemisch begeleider
Renew cache