Waarom voel ik me snel verantwoordelijk voor hoe iemand anders zich voelt?

Je partner is boos, verdrietig of teleurgesteld, en meteen schiet er van alles door je hoofd. Heb ik dit veroorzaakt? Kan ik dit oplossen? Is dit mijn schuld?

Voor je het weet, ben je meer bezig met het gevoel van de ander dan met wat jij zelf voelt.

Ik ben Dagmar Halfhide, systemisch begeleider. In dit artikel geef ik je inzicht in  waarom je je zo snel verantwoordelijk voelt voor hoe iemand anders zich voelt.

Waarom je je zo snel verantwoordelijk voelt

Je voelt je niet pas verantwoordelijk nadat je erover hebt nagedacht. Het gebeurt veel sneller. Nog voordat je bewust stilstaat bij wat er aan de hand is, ben je al bezig met het gevoel van de ander.

Dat komt omdat je dit al vroeg hebt geleerd in het gezin waarin je bent opgegroeid.  Als je vader of moeder boos, verdrietig of teleurgesteld was, kon dat voor jou onveilig voelen. Daarom hield je goed in de gaten hoe het met hen ging.

Je leerde dat je iets moest doen om het weer goed te krijgen. Die loyaliteit aan je gezin draag je nog steeds met je mee.

→ Lees ook: Jezelf verliezen in relaties: waarom je ongemerkt een marionet werd

Wat als de ander boos of verdrietig is door iets wat ik heb gezegd of gedaan?

Dat de ander boos of verdrietig is, betekent niet dat jij daarvoor verantwoordelijk bent. Je kunt iets zeggen of doen waar de ander een gevoel bij krijgt, maar dat gevoel blijft van de ander. Het verschil tussen die twee is belangrijk, en dat verschil kun je leren kennen.

Wanneer jij je verantwoordelijk gaat voelen voor hoe de ander zich voelt, stap je terug in de rol die je vroeger hebt geleerd. De rol waarin jij moest opletten hoe het met de ander ging en waarin jij dacht dat je het weer goed moest maken.

Ook dat is een vorm van loyaliteit aan het gezin waarin je bent opgegroeid. Alleen neem je die rol nu als volwassene mee in je relatie.

Hoe herken je dat je verantwoordelijkheid overneemt?

Vraag jezelf dit af, ben ik verantwoordelijk voor wat de ander voelt, of maak ik mezelf daarvoor verantwoordelijk?

Als je jezelf verantwoordelijk maakt voor het gevoel van de ander, stap je vaak in een oud patroon dat je al veel langer kent. En neem je verantwoordelijkheid over die niet van jou is.

Wat doe ik met het gevoel als ik het herken als oud?

Je hoeft het niet weg te maken. Je kunt het zien. Je kunt erbij zeggen: dit is oud. Dit gaat niet over nu. En dan kijken wat er werkelijk speelt in de situatie voor je reageert.

→ Lees ook: Waarom voel ik me verantwoordelijk voor de sfeer in mijn relatie?

Het verschil tussen empathie en oplossen

Empathie is meevoelen met de ander. Verantwoordelijkheid is het gevoel dat jij dat gevoel moet oplossen. Je kunt begrijpen hoe de ander zich voelt zonder dat je daar iets mee hoeft te doen.

Veel vrouwen voelen mee met de ander en gaan meteen op zoek naar een oplossing. Maar dat zijn twee verschillende dingen

Dat oplossen gebeurt automatisch. Voor je het weet, ben je bezig met wat de ander nodig heeft. En juist daarom is het niet altijd makkelijk om te herkennen wat van jou is en wat van de ander.

Wat als je denkt: ik wil gewoon zorgen voor de mensen van wie ik houd?

Dat is mooi. Zorgen voor iemand is iets anders dan je verantwoordelijk voelen voor hoe diegene zich voelt. Je kunt luisteren, meeleven en er voor de ander zijn, maar het gevoel van de ander blijft van de ander. Dat hoef jij niet over te nemen.

Nog een gedachte: misschien doe ik gewoon iets fout als iemand boos, verdrietig of teleurgesteld is.

Misschien.

Maar vraag jezelf eens af of jij echt verantwoordelijk bent voor dat gevoel. Of trek je de conclusie automatisch, zonder dat je er stil bij staat?

→ Lees ook: Waarom voelt het alsof ik altijd rekening moet houden met anderen?

Wat er verandert als je je niet alles naar je toetrekt

Je merkt dat de ander boos, verdrietig of teleurgesteld is. Maar in plaats van jezelf daar direct verantwoordelijk voor te maken, vraag je je af of dit van jou is of van de ander.

Daardoor hoef je niet automatisch iets op te lossen, en maak je jezelf minder snel verantwoordelijk voor het gevoel van de ander.

Wat je verantwoordelijk voelen je vertelt

Wanneer je je verantwoordelijk voelt voor het gedrag van anderen, zegt dat niet automatisch iets over deze situatie. Vaak vertelt het iets over wat je vroeger hebt geleerd.

In het gezin waarin je bent opgegroeid, kon het belangrijk zijn om goed in de gaten te houden hoe het met één van je ouders ging. Die loyaliteit neem je nog steeds mee.

Daardoor maak je jezelf sneller verantwoordelijk voor het gevoel van de ander dan nodig is.

Wil je ontdekken hoe dit bij jou werkt?

Download het e-book 'Waarom je verleden je huidige relaties nog steeds stuurt.'

→ Download het e-book

Kort samengevat: verantwoordelijk voelen voor andermans gevoel

Je verantwoordelijk voelen voor wat een ander voelt, heb je niet vandaag geleerd. In het gezin waarin je bent opgegroeid, kon de stemming van een van je ouders invloed hebben op hoe veilig jij je voelde. Die verbinding leg je nog steeds snel. En daardoor maak je je nog steeds snel verantwoordelijk voor wat een ander voelt.

Zodra je dat herkent, kun je jezelf afvragen, is dit van mij of is dit van een ander?

Dit artikel is geschreven door Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van FierceLadies. Sluit je aan bij FierceLadies en ontdek hoe je gezonde relaties opbouwt zonder jezelf te verliezen.

Soms verandert je leven niet omdat je iets nieuws leert, maar omdat je eindelijk ziet wat er al die tijd speelde. - Dagmar Halfhide

Ik wens je een liefdevolle dag!

Dagmar Halfhide

Systemisch begeleider