Hoe zorg je goed voor jezelf als hooggevoelige vrouw in een relatie?

Zaterdagmiddag. Je partner wil naar vrienden. Jij wilt niets liever dan op de bank blijven na een week die je leeg heeft getrokken. Je mond zegt: "Prima, leuk." Je lijf zegt iets heel anders. Op de terugweg in de auto ben je stil. Hij vraagt wat er is. Jij zegt: "Niks." En jullie allebei weten dat dat niet klopt.

Dit is het moment waarop je jezelf verliest. Niet met een grote keuze. Met een kleine. Eentje die je al duizend keer eerder hebt gemaakt. En die zo vertrouwd voelt dat je niet eens meer merkt dat je het doet.

Als hooggevoelige vrouw in een relatie heb je een fijn afgesteld systeem dat precies aanvoelt wat de ander nodig heeft. Dat systeem is een gave. En het is je grootste valkuil. Want datzelfde systeem dat zo goed afstemt op je partner, staat zelden afgestemd op jou.

Ik ben Dagmar, systemisch begeleider. Ik werk met vrouwen die zichzelf verliezen in relaties. De vraag "hoe zorg ik voor mezelf" stellen ze pas als ze al lang over hun grens zijn. Als de overprikkeling al chronisch is. Als de frustratie al hoog zit. Als de afstand tot hun partner al voelbaar is. In deze blog leer je herkennen wanneer je jezelf verliest. Je ontdekt waarom dat zo automatisch gaat. En je krijgt handvatten die verder gaan dan "neem een bad."

Waarom deze vraag zo belangrijk is

Goed voor jezelf zorgen klinkt als iets vanzelfsprekends. Dat is het voor veel mensen ook. Maar voor hooggevoelige vrouwen in een relatie is het vaak het moeilijkste dat er is. Niet omdat ze niet weten dat ze rust nodig hebben. Omdat er een gevoel van schuld aan vastzit.

Schuld als je nee zegt tegen een uitnodiging. Schuld als je je terugtrekt na een drukke dag. Schuld als je kiest voor jezelf in plaats van voor je partner. Dat schuldgevoel is zo sterk dat het je ervan weerhoudt om te doen wat je nodig hebt. En dus kies je steeds voor de ander. Steeds opnieuw. Tot je op bent.

Je partner merkt het pas als je prikkelbaar wordt, kort door de bocht reageert of je terugtrekt zonder uitleg. Hij ziet het eindresultaat. Hij ziet niet de honderd kleine momenten waarop je jezelf opzij zette om hem tegemoet te komen.

Wat overprikkeling doet met je relatie

Je zenuwstelsel als hooggevoelige vrouw verwerkt meer prikkels dan gemiddeld. Na een volle dag zijn je reserves op. Je brein heeft alles verwerkt: de gesprekken op je werk, de geluiden in de supermarkt, de stemming van je collega, de blik van de kassière. Allemaal kleine dingen die bij anderen langs glijden en bij jou blijven hangen.

Als je dan thuiskomt en je partner begint over zijn dag, over de plannen voor het weekend, over het telefoontje met zijn moeder, dan komt dat bovenop een systeem dat al vol zit. Je hoort hem praten, maar je kunt het niet meer opnemen. Je wordt afwezig, geïrriteerd of stil.

Dat is geen onwil. Dat is overprikkeling. Je zenuwstelsel geeft aan dat het genoeg gehad heeft. Het probleem is dat de meeste hooggevoelige vrouwen dat signaal negeren. Ze gaan door. Ze luisteren toch. Ze zijn er toch. En ondertussen groeit de spanning in hun lijf.

Op de lange termijn doet dat iets met je relatie. Je wordt minder geduldig. Je reageert feller op kleine dingen. Je hebt minder zin in samen zijn. Je wilt niet meer aangeraakt worden, niet meer praten, niet meer luisteren.

Je partner voelt die afstand en begrijpt niet waar die vandaan komt. En jij begrijpt het zelf ook niet helemaal, want je doet toch alles goed? Je bent er toch voor hem?

Ja. Je bent er voor hem. Maar je bent er niet meer voor jezelf. En dat is precies het probleem. De ironie is dat je door steeds voor de ander te kiezen, uiteindelijk minder kunt geven.

Je wilt er zijn, maar je bent op. Je wilt luisteren, maar je hoofd staat niet stil. Je wilt liefdevol reageren, maar er komt geïrriteerd uit. En dan voel je je ook nog schuldig over hoe je reageert.

Mijn systemische kijk hierop

De standaardtips over goed voor jezelf zorgen als hooggevoelige vrouw ken je waarschijnlijk al. Neem rust. Ga wandelen. Mediteer. Neem een bad. Zet je telefoon uit.

Die tips zijn niet verkeerd. Maar ze missen de kern. Want de vraag is niet hoe je bijkomt van overprikkeling. De vraag is waarom je jezelf zo ver laat komen.

In mijn werk met vrouwen zie ik steeds hetzelfde: het probleem zit niet in de overprikkeling. Het probleem zit in het moment waarop je over je eigen grens gaat. En dat moment herken je niet. Want het voelt zo gewoon. Zo vertrouwd. Zo normaal.

Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je gaat mee terwijl je wilt blijven. Je luistert terwijl je stilte nodig hebt. En je voelt je schuldig bij het idee om het anders te doen.

Dat schuldgevoel is de aanwijzing. Niet om op te lossen, maar om te onderzoeken. Want dat schuldgevoel komt ergens vandaan. Ergens in je leven leerde je dat kiezen voor jezelf betekent dat je de ander tekortdoet. Dat jouw behoefte aan rust minder belangrijk is dan de wens van de ander. Dat je er moet zijn, altijd, ongeacht hoe je je voelt.

Dat is een overtuiging die je meenam uit je gezin van herkomst. En je hooggevoelige zenuwstelsel maakt die overtuiging nog sterker: je voelt de teleurstelling van je partner zo scherp dat je die koste wat het kost wilt voorkomen. Zelfs als dat betekent dat je jezelf opoffert.

In het e-book "Als Liefde veel met je doet" ga ik dieper in op waar dat schulgevoel vandaan komt. Hier geef ik je een eerste handvat. Merk op wanneer je ja zegt terwijl je nee bedoelt. Dat is het begin. In het e-book ondekt je waarom dit zo is.

Het moment waarop je jezelf verlerliest

Er is een specifiek moment in je dag waarop je jezelf verliest. En het gaat zo snel dat je het niet ziet. Het zit tussen het voelen en het handelen.

Je voelt dat je moe bent. Dat is het signaal. Dan flitst er een gedachte doorheen: "Maar hij wil graag..." of "Het is maar een uurtje" of "Ik kan het wel." En voor je het weet heb je ja gezegd. Het signaal van je lijf is overruled door een gedachte die je beschermt tegen de schuld.

Dat moment is het kantelpunt. Elke keer dat je het signaal van je lijf negeert ten gunste van de ander, train je jezelf om jezelf niet serieus te nemen. En elke keer dat je dat doet, wordt het moeilijker om het de volgende keer anders te doen.

Goed voor jezelf zorgen begint dus niet met een bad of een wandeling. Het begint met dat ene moment herkennen. Het moment waarop je voelt wat je nodig hebt en vervolgens kiest voor de ander.

Waarom schuldgevoel je gevangen houdt

Schuld is een krachtig gevoel. Het houdt je gevangen op je plek. Het zorgt ervoor dat je doorgaat met geven, aanpassen, meegaan. Omdat het alternatief, kiezen voor jezelf, samengaat met een gevoel alsof je iets verkeerds doet.

Maar dat klopt niet. Voor jezelf kiezen is niet egoïstisch. Het is noodzakelijk. Je kunt niet geven wat je zelf niet hebt. Als je leeg bent, geef je vanuit tekort. En dat voelt je partner ook.

Hij krijgt een afwezige, geïrriteerde, vermoeide versie van jou. Terwijl hij eigenlijk de versie wil die aanwezig is, ontspannen en echt. Die versie krijgt hij alleen als jij goed voor jezelf zorgt.

Het schuldgevoel verdwijnt niet door het te negeren. Het verdwijnt ook niet door jezelf ervan te overtuigen dat het onzin is. Het verdwijnt door te begrijpen waar het vandaan komt.

Door te zien wie je het voor het eerst aangeleerd heeft. Door te snappen dat het ooit een functie had. En dat het die functie nu niet meer hoeft te hebben. Dat is een onderzoek dat verder gaat dan deze blog. In het e-book "Als Liefde veel met je doet" neem ik je daar stap voor stap in mee.

Veelgestelde vragen

Is voor mezelf kiezen egoïstisch?

Nee. Egoïstisch is een oordeel dat je ergens hebt geleerd. Kiezen voor jezelf is een voorwaarde om goed te kunnen functioneren in je relatie. Het is geen of-of. Het is een en-en. Je kunt er zijn voor je partner én voor jezelf. Sterker nog: je kunt pas echt er zijn voor je partner als je er eerst bent voor jezelf.

Mijn partner voelt zich afgewezen als ik me terugtrek. Wat doe ik daaraan?

Leg het uit. Niet één keer, maar steeds opnieuw. "Als ik me terugtrek, is dat geen afwijzing van jou. Het is mijn lijf dat aangeeft dat ik even stil moet zijn." Die boodschap moet je herhalen. Je partner heeft een ander zenuwstelsel. Hij interpreteert terugtrekken als afstand nemen. Jouw uitleg helpt hem om het anders te leren zien.

→ Lees ook: Wat heeft een HSP nodig in een relatie?

Hoeveel tijd voor mezelf is normaal?

Er is geen norm. Sommige hooggevoelige vrouwen hebben een uur per dag nodig. Anderen hebben een hele dag per week nodig. Luister naar je lijf. Als je merkt dat je prikkelbaar wordt, dat je gedachten niet meer stil worden of dat je de neiging hebt om je terug te trekken, dan heb je al te lang gewacht.

→ Lees ook: Hoe vaak moet je elkaar zien in een relatie als je hooggevoelig bent?

Hoe doe ik het als ik kinderen heb?

Dit is een van de lastigste situaties voor hooggevoelige vrouwen. Kinderen zijn energie bommetjes en een continue bron van prikkels. Geluid, aanraking, aandacht vragen, emoties opvangen. Zoek samen met je partner naar momenten waarop jij even echt alleen bent.

Dat hoeft geen halve dag te zijn. Twintig minuten achter wandelen, even muziek luisteren, zonder dat je gestoord wordt, kan al genoeg zijn. Het gaat niet om de duur. Het gaat erom dat je zenuwstelsel weet dat er een moment van rust komt.

Wat is het verschil tussen voor jezelf zorgen als hooggevoelige vrouw en als niet-hooggevoelige vrouw?

Een niet-hooggevoelige vrouw kan na een drukke dag bijkomen door op de bank een serie te kijken terwijl haar partner naast haar zit. Die serie is ontspanning genoeg. Ze hoeft er niet alleen voor te zijn.

Voor jou kan die situatie juist een extra prikkel zijn. Je partner naast je, het geluid van de tv, de lichtflitsen op het scherm, zijn opmerkingen tussendoor. Je brein verwerkt het allemaal. En dat is precies het tegenovergestelde van bijkomen.

Goed voor jezelf zorgen ziet er voor een hooggevoelige vrouw vaak anders uit dan voor anderen. Het vraagt momenten van echte stilte. Geen achtergrondgeluid. Geen ander mens in je directe omgeving. Geen prikkels die je brein moet verwerken. Dat is geen luxe, maar nodig om je weer op te laden. N

et zoals je telefoon aan de oplader moet als de batterij leeg is, moet jouw zenuwstelsel opladen in stilte. En daar is geen serie, geen podcast en geen gesprek voor nodig. Alleen jij. En rust.

Handvatten die verder gaan dan een bad nemen

1. Herken het moment waarop je over je grens gaat

Let op de signalen van je lijf. Spanning in je kaak, onrust in je buik, het gevoel dat je wilt snauwen. Dat zijn geen karakterfouten. Dat zijn grenssignalen. Neem ze serieus.

2. Oefen met nee zeggen

Je hoeft niet meteen nee te zeggen in situaties die je lastig vindt. Begin met dingen die je niet zo spannend vind, bijvoorbeeld: . "Ik ga vanavond niet mee, ik heb een rustige avond nodig." Of: "Ik ga even een half uur naar boven." Elke nee tegen de ander is een ja tegen jezelf. En elke keer wordt het makkelijker.

3. Communiceer wat je doet en waarom

Je partner hoeft niet te raden wat er met je is. Zeg het. "Ik merk dat ik overprikkeld ben. Ik ga even een half uur alleen zitten, dan ben ik er weer." Dat is geen afwijzing. Dat is informatie. En het voorkomt dat je partner je terugtrekken interpreteert als boosheid of afstand.

4. Maak afspraken met je partner over rust

Bespreek wanneer jij rust nodig hebt en hoe dat eruitziet. Maak er geen onderhandeling van. Maak er een afspraak van. "Na een werkdag heb ik het eerste half uur stilte nodig voordat we praten." Als je partner dat weet, kan hij erop rekenen. En jij hoeft het niet elke keer opnieuw te bevechten.

→ Lees ook: Is het slecht om gevoelig te zijn in een relatie?

5. Plan herstelmomenten in je week

Niet als extraatje. Als vast onderdeel. Zoals je een werkafspraak inplant, plan je ook een moment voor jezelf. Dat is geen verwennerij. Dat is hoe je functioneert.

Conclusie

Goed voor jezelf zorgen als hooggevoelige vrouw in een relatie begint niet bij een ritueel of een tip. Het begint bij het herkennen van het moment waarop je jezelf verliest. Het moment waarop je ja zegt terwijl je lijf nee schreeuwt. Het moment waarop je kiest voor de ander en jezelf vergeet.

Dat moment is niet willekeurig. Het is aangeleerd. Je leerde ergens dat de ander voorgaat. Dat jouw behoeften kunnen wachten. Dat kiezen voor jezelf iets is om je schuldig over te voelen.

En je hooggevoeligheid maakt die overtuiging sterker, want je voelt de teleurstelling van de ander zo intens dat vermijden de makkelijkste optie lijkt. Op korte termijn. Op lange termijn kost het je alles.

In het e-book "Als Liefde veel met je doet" neem ik je mee naar die plek. Naar de oorsprong van dat schuldgevoel. Zodat je begrijpt waarom je doet wat je doet en hoe je het anders kunt doen.

Samenvatting

In deze blog heb je gelezen wat overprikkeling doet met je relatie en waarom standaardtips niet genoeg zijn. Je hebt geleerd om het moment te herkennen waarop je over je eigen grens gaat. Je weet nu waarom schuldgevoel je gevangen houdt en waar dat vandaan kan komen. En je hebt handvatten gekregen die verder gaan dan oppervlakkig advies.

Over Dagmar

Dit blog is geschreven door Dagmar, systemisch begeleider en oprichter van Fierce Free. Dagmar werkt met vrouwen die zichzelf verliezen in relaties en begeleidt hen om te zien wat er speelt, zichzelf te kiezen en van daaruit gezondere relaties op te bouwen.

Volgende stap

Wil je begrijpen waarom je jezelf steeds verliest in je relatie? In het e-book "Als Liefde veel met je doet" ontdek je waar dat vandaan komt. Zodat je leert om bij jezelf te blijven, ook in de liefde.

Ja, liefde doet veel met mij ♥ 

Download het e-book "Als Liefde veel met je doet"

Je kunt pas echt bij de ander zijn als je eerst stopt met bij jezelf weggaan. - Dagmar Halfhide