Waarom zet ik mijn eigen behoeften steeds op de tweede plek?
Je weet dat je het doet. Je ziet het steeds opnieuw. En toch gaat het weer zo. De behoeften van de ander komen eerst. En jij wacht. Tot het rustiger is. Tot de ander klaar is. Tot er ruimte is.
Ik ben Dagmar Halfhide, systemisch begeleider. In dit artikel geef ik je het inzicht dat eronder zit.
Waarom de tweede plek zo vertrouwd voelt in relaties
De tweede plek is voor veel vrouwen niet bewust gekozen. Ze is er gewoon. Altijd al geweest. En als iets er altijd al is geweest, voelt het als normaal. Als hoe het hoort. Als wie je bent.
Die vanzelfsprekendheid is precies het probleem. Want het is geen karakter. Het is een positie die je ooit hebt ingenomen vanuit een diepe overtuiging: mijn behoeften zijn minder belangrijk dan die van anderen.
Waar de overtuiging vandaan komt dat jij moet wachten
Die overtuiging is niet uit het niets ontstaan. Ze is gegroeid in een systeem waar jouw behoeften minder ruimte kregen. Misschien waren er andere prioriteiten. Misschien was er een ouder die meer nodig had. Misschien leerde je dat lieve kinderen niet vragen.
Nu, als volwassene, herhaal je die beweging. Je zet jezelf op de tweede plek voor iemand anders dat van je vraagt. Automatisch. Alsof het zo hoort.
→ Lees ook: Jezelf verliezen in relaties: waarom je ongemerkt een marionet werd
Waarom de tweede plek zo moeilijk te verlaten is
De tweede plek is hardnekkig omdat hij twee dingen tegelijk doet. Hij beschermt en hij kost. Hij beschermt je tegen spanning, tegen afwijzing, tegen de reactie van de ander. En hij kost je de ruimte om aanwezig te zijn als de persoon die je werkelijk bent.
Die dubbele werking maakt de tweede plek zo moeilijk te verlaten. Je weet dat je er last van hebt. De eerste plek voelt onveilig. En onveilig voelen is zwaarder dan de prijs van de tweede plek betalen.
Is het egoïstisch om mijn behoeften op de eerste plek te zetten?
Nee. Die vraag zelf laat zien hoe diep de overtuiging zit. De eerste plek wordt gelijkgesteld aan egoïsme. De eerste plek is niet meer dan: ook jij telt. Ook jouw behoeften zijn de moeite waard. Dat is geen egoïsme. Dat is gelijkwaardigheid.
Hoe begin ik met mijn eigen behoeften serieuzer te nemen?
Begin met ze te benoemen. Voor jezelf. Wat heb ik nodig? Wat wil ik? Niet wat is verstandig of wat past bij de ander. Die vraag oefenen is het begin.
→ Lees ook: Waarom vind ik het zo moeilijk om mijn eigen behoeftes serieus te nemen?
Wat als de ander het niet accepteert als ik mijn behoeften voorop zet?
Dan is dat informatie over de relatie. Een relatie die alleen werkt als jij jezelf op de tweede plek zet, werkt niet voor twee mensen. Dat is pijnlijk om te zien. Het is eerlijk.
Het verschil tussen je behoeften kennen en je behoeften kunnen uiten
Je kunt weten wat je nodig hebt en het toch niet kunnen zeggen. Het kennen is de eerste stap. Het uiten is de tweede. Die twee vragen allebei iets anders en verdienen allebei aandacht.
En dan de tweede plek als veiligheid versus als verlies. De tweede plek voelt veilig omdat hij spanning vermijdt. Hij kost je iets veel groters: de ruimte om aanwezig te zijn als de persoon die je werkelijk bent.
Wat als je denkt: anderen hebben het toch ook moeilijk?
Dat klopt. De vraag is niet wie het zwaarst heeft. De vraag is of jij ook mag meetellen. Dat anderen het ook moeilijk hebben verandert niets aan het recht dat jij hebt om er te zijn.
Nog een gedachte: 'Ik wil geen last zijn.' Dat woord last zegt alles. Als jij je eigen behoeften ervaart als een last voor anderen, leef je nog steeds vanuit de overtuiging dat je behoeften te veel zijn. Behoeften zijn geen last. Ze zijn van jou. Ze zijn menselijk. Ze horen er te zijn.
→ Lees ook: Waarom voelt het egoïstisch om voor mezelf te kiezen?
Wat er verandert als je de overtuiging gaat zien
Je kunt gaan merken wanneer de overtuiging spreekt. Wanneer je je automatisch terugtrekt. Wanneer je wacht. En in dat herkennen zit al een verschuiving.
De tweede plek is een positie, geen karakter
Je eigen behoeften steeds op de tweede plek zetten komt uit een overtuiging die je vroeg hebt aangeleerd: mijn behoeften zijn minder belangrijk. Die overtuiging is niet waar. Ze voelt waar. En dat onderscheid is waar het begint.
Wil je weten wat er bij jou speelt?
Plan een gratis kennismakingsgesprek, een Fierce Call. Helemaal vrijblijvend en je zit nergens aan vast.
→ Plan jouw gratis kennismakingsgesprek
Kort samengevat: behoeften op de tweede plek
Je behoeften zetten zichzelf op de tweede plek vanuit een aangeleerde overtuiging. Het onderzoeken van die overtuiging begint met de vraag: wanneer heb ik geleerd dat ik moet wachten?
Dit artikel is geschreven door Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van Fierce Free. Sluit je aan bij FierceLadies en ontdek hoe je gezonde relaties opbouwt zonder jezelf te verliezen.
Soms verandert je leven niet omdat je iets nieuws leert, maar omdat je eindelijk ziet wat er al die tijd speelde. - Dagmar Halfhide
Ik wens je een liefdevolle dag!
Dagmar Halfhide
Systemisch begeleider
