Hoe weet ik of ik in een reddersrol zit in mijn relatie

Alles loopt goed. Tenminste, dat zeg je tegen jezelf. Je bent betrokken. Je staat klaar. Je denkt mee met je partner, met je familie, met iedereen die je lief is. Toch zit er iets dat knaagt. Een vermoeidheid die je niet kunt plaatsen. Een gevoel dat je meer geeft dan je terugkrijgt. En de vraag, is dit normaal?

De reddersrol is een van de lastigste patronen om te herkennen. Omdat het eruitziet als liefde. Als toewijding. Als een goede partner zijn. Niemand zegt je dat er iets mis is. Integendeel. Je krijgt er waardering voor. Je wordt gezien als de sterke. De betrouwbare. Degene die het altijd regelt.

Ik ben Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van de community FierceLadies. Ik begeleid vrouwen die zichzelf verliezen in hun relaties. In dit artikel deel ik drie  vragen waarmee je de reddersrol herkent. En ik laat je zien waarom dit patroon zo lang onzichtbaar kan blijven.

Waarom de reddersrol zo moeilijk te herkennen is

De reddersrol verstopt zich achter goed gedrag. Je bent de partner die alles organiseert. De dochter die altijd belt. De vriendin die altijd luistert. Niemand twijfelt aan je intenties. En jijzelf ook niet. Waarom zou je? Het voelt goed om er te zijn voor iemand. Het voelt zinvol. Het voelt als de juiste manier om lief te hebben.

Het wordt pas zichtbaar als je eerlijk naar de verdeling kijkt.

• Wie geeft er meer?
• Wie neemt er meer? Wie denkt er vooruit?
• En wie leunt achterover?

Die vragen zijn ongemakkelijk, omdat het antwoord misschien bevestigt wat je al voelde.

Hoe ik naar de reddersrol kijk vanuit systemisch perspectief

Veel mensen denken dat de reddersrol een persoonlijkheids kenmerk is. Dat sommige mensen nu eenmaal zorgers zijn. Ik kijk daar anders naar.

Vanuit systemisch perspectief is de reddersrol een positie. Een plek die je hebt ingenomen in het gezin waarin je bent opgegroeid. Waar je leerde dat jij degene was die zorgde. Die de boel bij elkaar hield. Die vooruit dacht terwijl anderen achterbleven.

Die positie nam je niet bewust in. Het gebeurde vanzelf. Omdat het veilig voelde. Omdat het erbij horen opleverde. Omdat het de enige manier leek om gezien te worden.

En die positie nam je mee naar je volwassen relaties, as automatisme. Zo vertrouwd dat je het niet als patroon herkende. Het voelde als wie je bent.

Drie vragen om de reddersrol te herkennen

1. Wie zou er meer veranderen als jij een week stopt met zorgen?

Stel je voor dat je zeven dagen lang niets regelt. Niet vooruitdenkt. Niet oplost. Wie merkt dat het meest? Als het antwoord is dat de ander veel meer zou merken dan jij, zit er scheefgroei in de verdeling. Die scheefgroei is het resultaat van twee patronen die in elkaar grijpen.

2. Hoe voel je je als de ander het moeilijk heeft en jij niets doet?

Aljs jij niet helpt, niet troost, niet oplost. Als het antwoord is dat je je schuldig voelt, angstig wordt of het simpelweg niet kunt laten, is dat een teken dat er meer speelt dan behulpzaamheid. Dat onvermogen om stil te zitten terwijl de ander iets voelt, komt ergens vandaan. Het is aangeleerd.

3. Wanneer heeft iemand voor het laatst voor jou gezorgd zonder dat je erom vroeg?

Niet nadat je er om vroeg. Gewoon uit zichzelf. Als je lang moet nadenken, vertelt dat iets over de positie die je inneemt. In de reddersrol is er geen ruimte om te ontvangen, omdat jij altijd degene bent die geeft. En omdat ontvangen voelt als niets doen. Als niet genoeg zijn. Terwijl ontvangen eigenlijk het tegenovergestelde is: het is toelaten dat je genoeg bent zonder iets te doen.

Wat de reddersrol doet met je relatie

In een relatie waar jij altijd de zorgende bent, is de verdeling steeds scheef. Jij groeit in de rol van de sterke. De ander groeit in de rol van degene die ontvangt. Jullie bevestigen elkaars positie. Elke dag opnieuw.

Dat is geen verwijt naar de ander. Het is een beschrijving van hoe patronen werken. Jij biedt de ruimte aan. De ander vult die ruimte. En zo wordt het de norm. Een norm die niemand heeft afgesproken. Die langzaam is ontstaan. En die steeds moeilijker te veranderen wordt naarmate hij langer bestaat.

De onzichtbare prijs is dat jij op een gegeven moment niet meer weet wie je bent zonder de zorg. Je identiteit en de reddersrol zijn versmolten. En de vraag wie ben ik als ik niet zorg wordt steeds moeilijker te beantwoorden.

Hoe de reddersrol zich herhaalt in verschillende relaties

Het patroon beperkt zich niet tot je relatie met je partner. Het komt terug bij je ouders, bij je broers en zussen, bij je vrienden, op je werk. Overal waar jij met mensen samenkomt, neem je dezelfde positie in.

Die herhaling is het sterkste bewijs dat het een patroon is. Het zit niet in de relatie. Het zit niet in de ander. Het zit in de positie die jij inneemt. Steeds opnieuw. Ongeacht wie er tegenover je staat.

Als je dit herkent in meer dan een relatie, dan weet je genoeg. Dan is het geen toeval. Dan is het een patroon dat vraagt om gezien te worden.

En dat zien is geen oordeel of verwijt, maareen uitnodiging om eerlijk te kijken naar wat er is. En je afvragen, past deze positie nog bij wie ik nu ben?

Als je twijfelt of dit bij jou speelt

Het kan zijn dat je dit leest en denkt, bij mij is het anders. Hieronder twee gedachten die je misschien herkent.

Ik ben gewoon betrokken, dat is toch normaal

Betrokkenheid is normaal. En het kan allebei waar zijn. Je kunt betrokken zijn en tegelijk in een redderspatroon zitten. Het verschil zit in de vrijheid. Bij betrokkenheid kun je ook nee zeggen. Bij redden voelt nee als falen. Stel jezelf de vraag, kan ik hiermee stoppen als ik wil?

Het ligt niet aan mij, de ander doet gewoon weinig

Dat kan waar zijn. En het is ook de helft van het verhaal. De andere helft is de vraag, waarom kies ik steeds iemand die weinig doet? Waarom voel ik me aangetrokken tot iemand die leunt? Dat is het patroon. Niet de ander.

Wat herkennen je oplevert

Herkennen is geen oplossing. Het is een begin. Het begin van zien wat er al die tijd speelde. En vanuit dat zien kun je gaan onderzoeken waar het vandaan komt. Niet om het weg te maken. Wel om het te begrijpen. En om te leren kiezen. Bewust. Vanuit jezelf. In plaats van vanuit het automatisme.

Als systemisch begeleider help ik vrouwen in precies dat proces. Zien, begrijpen en van daaruit anders kiezen.

Wil je ontdekken of de reddersrol bij jou speelt?

Download de gratis checklist: 9 tekens dat je jezelf verliest in een relatie.

>> Download de gratis checklist

Kort samengevat: de reddersrol herkennen in je relatie

De reddersrol verstopt zich achter goed gedrag en is daardoor lastig te herkennen. Drie vragen helpen wie verandert er als jij stopt, hoe voel je je als je niets doet, en wanneer zorgde iemand voor jou? De reddersrol is geen eigenschap. Het is een positie die je ooit hebt ingenomen. En wat je ziet, kun je onderzoeken.

Dit artikel is geschreven door Dagmar Halfhide, systemisch begeleider en oprichter van de community FierceLadies. Sluit je aan bij FierceLadies en ontdek hoe je gezonde relaties opbouwt zonder jezelf te verliezen.

"Soms verandert je leven niet omdat je iets nieuws leert, maar omdat je eindelijk ziet wat er al die tijd speelde." - Dagmar Halfhide

Ik wens je een liefdevolle dag!

Dagmar Halfhide

Systemisch begeleider